Ginekologiya6 daqiqa

Spiral (bachadon ichi vositasi): turlari, o'rnatish va afzalliklari

Dr. Gulbahor Jiyanova

Dr. Gulbahor Jiyanova

Ginekolog, Akusher-ginekolog

Bachadon ichi vositasi (BIV/spiral) — bachadon ichiga o'rnatiladigan kichik, T-shaklida qurilma. Dunyo bo'yicha eng keng qo'llaniladigan kontrasepsiya usullaridan biri.

Spiral qanday ishlaydi?

Spiral urug'langan tuxumning bachadonga yopishishiga to'sqinlik qiladi. Turiga qarab qo'shimcha mexanizmlar ham ishlaydi.

Spiral turlari

1. Mis spiral (gormonsiz)

Qanday ishlaydi?

Mis ionlari spermatozoidlar uchun toksik muhit yaratadi va urug'lanishni oldini oladi.

Afzalliklari:

  • Gormonsiz — gormon ta'siriga sezgir ayollar uchun
  • 5–10 yilga qadar samarali
  • O'rnatilgandan so'ng darhol ishlaydi
  • Favqulodda kontrasepsiya sifatida (jinsiy aloqadan 5 kun ichida)
  • Ekologik toza va iqtisodiy

Kamchiliklari:

  • Hayz ko'p va og'riqli bo'lishi mumkin (ayniqsa dastlabki oylar)
  • Hayz og'rig'ini kuchaytirishi mumkin

Kim uchun mos?

  • Gormonsiz kontrasepsiya istagan ayollar
  • Emizayotgan onalar
  • Gormonlarga nisbatan ziddiyati bor ayollar

2. Gormonal spiral (levonorgestrel IUD)

Qanday ishlaydi?

Az miqdorda progestin gormoni (levonorgestrel) ajratib, bachadon shilliq qavatini va bachadon bo'yni shillig'ini o'zgartiradi, ovulyatsiyani qisman to'xtatadi.

Afzalliklari:

  • 3–8 yilga qadar samarali (turga qarab)
  • Hayzni kamaytiradi yoki to'xtatadi — og'riqli hayz uchun yaxshi
  • Ko'p hayz (menorragiya) davolashda ishlatiladi
  • Mioma va endometrioz belgilarini yengillashtiradiy

Kamchiliklari:

  • Dastlabki oylar noto'g'ri qon ketish
  • Gormon o'zgarishiga bog'liq holda bosh og'rig'i, akne (kamdan-kam)

Kim uchun mos?

  • Og'riqli va ko'p hayz bilan ayollar
  • 3–5 yillik uzoq muddatli kontrasepsiya istagan ayollar

3. Mis spiral turlari (o'lcham)

  • Standard mis spiral: standart bachadon uchun
  • Kichik mis spiral (nullipar — farzandsiz ayollar uchun): bachadon bo'shlig'i kichikroq bo'lgan ayollar uchun

Spiral o'rnatish jarayoni

1. Ginekolog ko'rigi va ultratovush

2. Hayz paytida yoki hayz oxirida o'rnatilishi ma'qul (bachadon bo'yni sal ochiq)

3. Spekulyum yordamida bachadon bo'yni ko'riladi

4. Nozik trubka orqali spiral bachadonga joylashtiriladi

5. Jarayon 5–10 daqiqa davom etadi

Og'riq: Biroz qisish va siqilish seziladi — hayz og'rig'iga o'xshash. O'rnatishdan oldin og'riq qoldiruvchi tavsiya qilinadi.

O'rnatishdan keyin

  • Dastlabki 24 soat dam oling
  • 1 hafta jinsiy aloqadan saqlaning
  • 4–6 hafta nazorat ko'rigi
  • Ipchalarni oyiga bir marta tekshiring (normal mavjud bo'lishi kerak)

Spiral kim uchun tavsiya etilmaydi?

  • Tushuntirilmagan vaginal qon ketish
  • Bachadon anomaliyalari
  • Aktiv bachadon yoki bachadon bo'yni infeksiyasi
  • Mis allergyasi (mis spiral uchun)
  • Ba'zi gormon sezgir o'smalar (gormonal spiral uchun)

Spiral siz uchun mos kontrasepsiyami? Buni aniqlash uchun ginekolog bilan maslahatlashing.

Dr. Gulbahor Jiyanova tavsiya qiladi

*"Spiral — eng ishonchli kontrasepsiya usullaridan biri. To'g'ri o'rnatilgan spiral yillar davomida tashvishsiz himoya beradi. Tanlov — mis yoki gormonal — faqat sizning individual holatligingizga qarab qilinadi. Bepul konsultatsiyaga keling."*

Haqiqiy vaka (identifikatsiyasiz)

*"31 yoshli emizayotgan ona kontrasepsiya uchun murojaat qildi. Gormonlar mos kelmagani uchun mis spiral tavsiya qilindi. Hayz paytida o'rnatildi. 6 haftadagi nazoratda hammasi joyida. 2 yildan beri ishlatmoqda."*

Konsultatsiyaga yozing

Siz uchun mos spiral turini tanlash va o'rnatish uchun — bepul konsultatsiya va professional xizmat.

Narx va qabul vaqtini bilib oling

Telegram, WhatsApp orqali yozing yoki qo'ng'iroq qiling. Barcha murojaatlar maxfiy.

Seshanba, Payshanba, Shanba: 09:00–18:00

Ko'p so'raladigan savollar

Spiral o'rnatish og'riqli mi?
Ko'pchilik ayollar hayz og'rig'iga o'xshash biroz qisish sezadi. O'rnatishdan 30–60 daqiqa oldin ibuprofen qabul qilish noqulaylikni kamaytiradi. Jarayon 5–10 daqiqa.
Spiralni kim o'rnatishi kerak?
Faqat malakali ginekolog. O'z-o'zidan yoki noqulay sharoitda urinish infeksiya va jarohatga olib kelishi mumkin.
Spiral olingandan keyin homilador bo'lish mumkinmi?
Ha, olib tashlangandan so'ng unumdorlik tezda tiklanadi. Ko'pchilik birinchi yilda homilador bo'ladi.
Mis va gormonal spiralning farqi nima?
Mis spiral gormonsiz, hayzni ko'paytirishi mumkin. Gormonal spiral (Mirena) hayzni 90% gacha kamaytiradi. Ikkalasi 99%+ samarali.
Spiral Toshkentda qancha turadi?
Narx tanlangan usul, tekshiruv natijalari va holatingizga qarab individual belgilanadi. Aniq narxni konsultatsiyada yoki Telegram/WhatsApp orqali yozib bilib olishingiz mumkin.
Spiral o'rnatilgandan keyin qachon ishlaydi?
Mis spiral darhol. Gormonal spiral — hayz boshida o'rnatilsa darhol, boshqa vaqtda 7 kun prezervativ bilan.
Spiraldan keyin hayz o'zgaradimi?
Mis spiral — hayz ko'payishi mumkin, ayniqsa birinchi oylar. Mirena — hayz sezilarli kamayadi, ba'zilar umuman to'xtaydi.
Tug'ruqdan keyin spiral o'rnatish mumkinmi?
Ha, 4–6 haftadan so'ng. Emizayotgan onalarda mis spiral afzal. Mirena ham emizishda xavfsiz.
Spiral o'rnatishdan oldin tahlillar kerakmi?
Ha: infeksiya skrining va Pap smear. Faol infeksiya bo'lsa avval davolash kerak.
Spiralni qachon olib tashlash kerak?
Muddat tugaganda (5–10 yil), homiladorlik bo'lsa, infeksiyada yoki istalgan vaqtda — ginekolog olib tashlaydi.

Ushbu maqola faqat ma'lumot maqsadida. Shaxsiy tibbiy maslahat uchun shifokorga murojaat qiling.

Blogga qaytish