Og'riqli hayz (dismenoreya): sabablari va engish usullari

Hayz paytidagi og'riq — ko'pchilik ayollar uchun tanish holat. Lekin kuchli og'riq, ishlashga xalaqit beruvchi darajada bo'lsa — bu normal emas va davolash kerak.

Dismenoreya nima?

Dismenoreya — hayz paytida qorinning pastki qismida bo'ladigan kramp og'riqlar. Ikki turi bor:

Birlamchi dismenoreya

• Aniqlanuvchi kasalliksiz — prostaglandinlar sabab bachadon qisqarishi
• Odatda 20–30 yoshda yaxshilanadi, farzand tug'ilgandan so'ng kamayishi mumkin
• Ko'pincha hayz boshlanishida eng kuchli

Ikkilamchi dismenoreya

• Asosida kasallik bor: endometrioz, mioma, adenomioz, IUD
• Odatda yoshga qarab kuchayadi
• Hayzdan oldin ham og'riq bo'lishi mumkin

Og'riq qanday bo'ladi?

• Qorinning pastki qismida kramp (tortish)
• Belga va sonlarga tarqalishi mumkin
• Ko'ngil aynishi, qusish
• Ich ketishi yoki qabziyat
• Bosh og'rig'i
• Charchoq

Nima uchun og'riydi?

Hayz paytida endometriy prostaglandin ajratadi — bu bachadoni qisqartiradi. Yuqori prostaglandin darajasi kuchli qisqarishlar = kuchli og'riqni anglatadi.

Dorilamasdan engish usullari

• Issiqlik: qorin pastiga issiq grелka yoki issiq dush — mushaklar bo'shashadi
• Jismoniy faollik: yurish yoki engil yoga — endorfin ajralib, og'riq kamayadi
• Massaj: qorin pastini aylana harakatlar bilan uqalash
• Omega-3: davriy qabul qilish prostaglandin ishlab chiqarishini kamaytiradi
• Magniy: hayz og'rig'ini kamaytirishi isbotlangan

Dori davolash

NSAIDlar — birinchi tanlov

• Ibuprofen 400–600 mg: hayz boshlanishidan 1–2 kun oldin boshlash, og'riq boshlanmasdan oldin
• Naproxen 500 mg: uzoqroq ta'sir
• Ovqat bilan birga ashing

Oral kontraseptivlar

• Ovulyatsiyani to'xtatib, prostaglandin ishlab chiqarishini kamaytiradi
• Hayzni engillashtiradi va miqdorini kamaytiradi
• Endometrioz va adenomioz uchun ham foydali

Gormonal spiral (LNG-IUD)

• Hayzni kamaytiradi va og'riqni engillashtiradi

Qachon shifokorga borish kerak?

• NSAIDlar yordam bermasa
• Og'riq ishlashga to'sqinlik qilsa
• 35 yoshdan keyin og'riq kuchaysa (ikkilamchi dismenoreya shubhasi)
• Hayz orasida ham og'riq bo'lsa
• Jinsiy aloqada og'riq bo'lsa

Og'riqli hayz "ayollik taqdiri" emas. Davolash imkoniyatlari bor.

Dr. Gulbahor Jiyanova tavsiya qiladi

*"'Hayz og'rig'i shunday bo'lishi kerak' deb o'ylamang. Kuniga 2–3 ibuprofen ichib ishlashga urinish — bu normal emas. Keling, sababini topamiz va hal qilamiz."*

Haqiqiy vaka (identifikatsiyasiz)

*"22 yoshli talaba har oyda 2 kun universitetga bora olmaydigan darajada og'riq ko'rgan. Ultratovushda endometrioz shubhasi. Oral kontraseptiv boshlangandan so'ng og'riq 80% kamaygan."*

Bepul konsultatsiyaga yozing

Og'riqli hayz davolanadi. Bir ko'rik bilan sababni aniqlaymiz.