Skrining6 daqiqa

HPV (Odam Papillomavirus): nima, qanday yuqadi va emlash kerakmi?

Dr. Gulbahor Jiyanova

Dr. Gulbahor Jiyanova

Ginekolog, Akusher-ginekolog

Odam papillomavirusi (HPV) — dunyodagi eng keng tarqalgan jinsiy yo'l bilan yuqadigan infeksiya. Bachadon bo'yni saratonining 99% esa HPV bilan bog'liq.

HPV nima?

HPV — 200 dan ortiq turga ega viruslar guruhidir. Ulardan ba'zilari zararsiz (kondilomalar — genital o'simtalar), ba'zilari esa yuqori saraton xavfiga ega.

HPV turlari

  • Past xavfli (6, 11-tur): genital kondilomalar, saraton emas
  • Yuqori xavfli (16, 18, 31, 33-tur): bachadon bo'yni, vulva, anal va og'iz-halqum saratoni xavfi

HPV qanday yuqadi?

HPV asosan jinsiy aloqa (og'iz, anal, vaginal) orqali yuqadi. Prezervativ xavfni kamaytiradi, lekin to'liq himoya qilmaydi, chunki virus teri orqali ham o'tishi mumkin.

Kim HPV ga chalinishi mumkin?

Deyarli jinsiy faol bo'lgan har bir kishi hayotida kamida bir marta HPV bilan uchrashadigan. Aksariyat hollarda organizmning immunitet tizimi virusni 2 yil ichida mustaqil bartaraf qiladi.

HPV belgilari

Ko'pchilik hollarda HPV belgisiz o'tadi. Ba'zi hollarda:

  • Genital o'simtalar (kondilomalar)
  • Bachadon bo'yni o'zgarishlari — faqat Pap smear yoki kolposkopiyada aniqlanadi

HPV skriningi

  • HPV-testi: 30 yoshdan boshlab Pap smear bilan birgalikda tavsiya etiladi
  • Pap smear: HPV sabab bo'ladigan hujayra o'zgarishlarini erta aniqlaydi
  • Kolposkopiya: Pap smear yoki HPV testi ijobiy bo'lsa

HPV ga qarshi emlash

Kim emlanishi kerak?

  • 9–14 yosh: eng samarali — jinsiy hayot boshlanmasdan oldin
  • 15–26 yosh: hali ham samarali, hatto HPV bilan uchrashgan bo'lsa ham (boshqa turlardan himoya)
  • 27–45 yosh: individual qarorga ko'ra, shifokor bilan maslahat

Qanday emlash mavjud?

  • Gardasil 9: 9 turdagi HPV dan himoya (shu jumladan 16, 18, 6, 11)
  • Cervarix: 16, 18-turdan himoya

Emlash xavfsizmi?

Ha. Keng klinik tadqiqotlar emlash xavfsizligi va samaradorligini isbotlagan. Eng keng tarqalgan yon ta'sirlar: inyeksiya joyida qisqa muddatli og'riq.

Emlash necha marta qilinadi?

  • 9–14 yosh: 2 ta doza (0 va 6–12 oydan keyin)
  • 15 yoshdan yuqori: 3 ta doza (0, 1–2, 6 oy)

Emlangandan keyin ham skrining kerakmi?

Ha, albatta. Emlash barcha HPV turlaridan himoya qilmaydi. Shuning uchun emlangandan keyin ham muntazam Pap smear o'tkazish zarur.

Dr. Gulbahor Jiyanova tavsiya qiladi

*"HPV — eng keng tarqalgan jinsiy infeksiya, lekin undan himoyalanish mumkin. Emlash + Pap smear kombinatsiyasi bachadon bo'yni saratonini deyarli to'liq oldini oladi. Bugun emlanish ertaga saraton xavfini yo'q qiladi."*

Haqiqiy vaka (identifikatsiyasiz)

*"27 yoshli bemor HPV 16 tashxisi qo'yilgandan so'ng qo'rqib murojaat qildi. Pap smear normal edi. Kolposkopiya o'tkazildi — o'zgarish yo'q. Yillik nazorat rejasi tuzildi. Hozir 3 yildan beri kuzatuvda, muammo yo'q."*

Bepul konsultatsiyaga yozing

HPV, emlash yoki Pap smear bo'yicha savollar uchun — bepul konsultatsiyaga yozing. Emlash muddati va skrining jadvalini birga belgilaymiz.

Narx va qabul vaqtini bilib oling

Telegram, WhatsApp orqali yozing yoki qo'ng'iroq qiling. Barcha murojaatlar maxfiy.

Telegram WhatsApp +998 95 162 72 07

Seshanba, Payshanba, Shanba: 09:00–18:00

Ko'p so'raladigan savollar

HPV bor ayol farzand ko'ra oladimi?
Ha, ko'pchilik HPV bilan og'rigan ayollar muammosiz homilador bo'ladi. Bachadon bo'yni davolanishi ba'zan vaqtli muammolarga olib kelishi mumkin — shifokor bilan muhokama qiling.
Katta yoshda (30+) emlanishning foydasi bormi?
Ha. 30–45 yoshda ham emlash foyda keltirishi mumkin — ayniqsa barcha HPV turlariga chalinamagan bo'lsangiz. Shifokoringiz bilan individual maslahat oling.
HPV o'z-o'zidan yo'qolishi mumkinmi?
Ha, 90% hollarda immunitet tizimi HPV ni 2 yil ichida bartaraf qiladi. Ammo yuqori xavfli turlar ba'zan qolib, hujayra o'zgarishlariga olib keladi.
Erkaklar ham emlanadilarmi?
Ha. Erkaklar uchun ham HPV emlash tavsiya etiladi — genital kondilomalar va anal hamda og'iz-halqum saratonidan himoya uchun. Erkak emlanishi ayollarni ham himoya qiladi.
Qancha vaqt ichida emlanish kerak — HPV yuqqandan keyin ham foydasi bormi?
Emlash HPV ga chalinmasdan oldin eng samarali. Lekin allaqachon yuqqan bo'lsa ham — boshqa turlardan himoya uchun foydali. Shifokor individual holatingizni baholaydi.
Gardasil 9 va Cervarix farqi nima?
Gardasil 9 — 9 turdagi HPV dan himoya (16, 18, 6, 11 va boshqalar). Cervarix — faqat 16 va 18 turdan himoya. Gardasil 9 kengroq himoya beradi.
Emlash uchun qanday tayyorgarlik kerak?
Maxsus tayyorgarlik kerak emas. Inyeksiya kunida sogʻlom bo'ling. Allergiyangiz bo'lsa shifokorga ayting. Inyeksiyadan keyin 15 daqiqa kuzatiladi.
HPV kondilomalar — saraton emasmi?
Yo'q, kondilomalar past xavfli HPV 6 va 11 turlari tufayli paydo bo'ladi va saraton emas. Lekin yuqori xavfli turlar belgisiz o'tib, saraton keltirib chiqarishi mumkin — skrining muhim.
Pap smear normal, lekin HPV testi musbat — nima qilish kerak?
Yuqori xavfli HPV musbat va Pap smear normal bo'lsa — 1 yildan keyin takroriy test yoki kolposkopiya buyurilishi mumkin. Shifokor qarorni aniqlar.
Emlanish uchun yosh chegarasi qancha?
9–45 yosh oralig'ida emlanish mumkin. 9–14 yoshda 2 doza, 15 yoshdan yuqorida 3 doza tavsiya qilinadi. 45 yoshdan keyin individual qarorga ko'ra.

Foydali sahifalar

Ushbu maqola faqat ma'lumot maqsadida. Shaxsiy tibbiy maslahat uchun shifokorga murojaat qiling.

Blogga qaytish