Homiladorlik6 daqiqa

Homiladorlikda to'g'ri ovqatlanish: nima yeyish va ndan saqlaning

Dr. Gulbahor Jiyanova

Dr. Gulbahor Jiyanova

Ginekolog, Akusher-ginekolog

Homiladorlik davrida ovqatlanish chaqaloqning sog'lom rivojlanishi va ona sog'lig'i uchun asosiy omil. "Ikkita uchun yeyish" emas β€” balki ikki marta qimmatroq ovqat yeyish muhim.

Kaloriya ehtiyoji

  • 1-trimest: qo'shimcha kaloriya talab qilinmaydi
  • 2-trimest: kuniga ~340 kal qo'shimcha
  • 3-trimest: kuniga ~450 kal qo'shimcha

Eng muhim ozuqaviy moddalar

Folik kislota β€” β„– 1 prioritet

  • Neyral trubka nuqsonlarini oldini oladi
  • Doza: 400–800 mkg/kun
  • Manbalar: yaproqli ko'katlar, limon, loviya, boyitilgan donlar
  • Homiladorlikdan oldin va birinchi trimestda ayniqsa muhim

Temir

  • Qon hajmini oshirish, kamqonlikni oldini olish
  • Doza: 27 mg/kun
  • Manbalar: qizil go'sht, ko'k loviya, tarvuz, zarg'aldoq
  • C vitamini bilan birga β€” so'rilish yaxshilanadi

Kalsiy

  • Chaqaloq suyak va tish rivojlanishi
  • Doza: 1000–1300 mg/kun
  • Manbalar: sut, yogurt, pishloq, tvorog, soya suti

D vitamini

  • Kalsiy so'rilishiga yordam beradi, immunitet uchun
  • Doza: 600–800 IU/kun
  • Manbalar: baliq, boyitilgan sut, quyosh

Omega-3 (DHA)

  • Chaqaloq miya va ko'z rivojlanishi
  • Manbalar: yog'li baliq (seld, losos), zig'ir urug'i
  • Baliq iste'mol qila olmaysizmi β€” DHA qo'shimchasi

Protein

  • Doza: 71 g/kun (odatdagidan 25 g ko'p)
  • Manbalar: go'sht, tuxum, baliq, loviya, yong'oq

Yod

  • Chaqaloq qalqonsimon bezi va miya rivojlanishi
  • Manbalar: dengiz mahsulotlari, yodlangan tuz, sut

Homiladorlikda tavsiya etiladigan ovqatlar

  • Yaproqli ko'katlar: espinach, ismolakon, karam
  • Rangli sabzavotlar: sabzi, qovoq, pomidor
  • Mevalar: apelsin, olma, banan, tarvuz
  • Donlar: jo'xori, arpa, suli
  • Oqsil: baliq, tovuq, tuxum, loviya, yong'oq
  • Sut mahsulotlari: kefir, yogurt, tvorog

Homiladorlikda taqiqlangan yoki cheklangan ovqatlar

To'liq taqiqlangan

  • Alkogol β€” xavfsiz miqdor yo'q, fetal alkogol sindromi xavfi
  • Xom go'sht va baliq β€” listerioz, toksoplazmoz xavfi (sushi, tartar, xom go'sht)
  • Pasterizatsiya qilinmagan sut va pishloq β€” listerioz
  • Xom tuxum β€” salmonella (mayonez, tiramisu, xom xamir)

Cheklash kerak

  • Baliq (yuqori simob): akula, olabug'a, katta tun, marlin β€” haftasiga 1 martadan kam
  • Kofe va kofein: kuniga 200 mg gacha (1 kichik chashka kofe)
  • O'tkir va baharat β€” ko'ngil aynishini kuchaytirishi mumkin

Ehtiyot bo'lish kerak

  • Deli go'sht va sausage: listerioz xavfi (isitilgan bo'lsa yeyish mumkin)
  • Pishloq (yumshoq): brie, camembert β€” pasterizatsiya talab qilinadi

Ko'ngil aynishi (morning sickness) bilan kurash

  • Erta tongda kreker yoki quruq non yeyish
  • Kichik, tez-tez ovqatlanish
  • Sovuq ovqat hidi kamroq
  • Zanjabil β€” ko'ngil aynishini kamaytiradi
  • Suyuqlikni yeyish orasida ichish

Homiladorlikda vitaminlar

Prenatal vitamin qo'shimchasini ovqat bilan qabul qiling. Shifokor ko'rsatmasini bajaring.

Dr. Gulbahor Jiyanova tavsiya qiladi

*"Homiladorlikda 'ikkita uchun yeyish' xato tushuncha. To'g'ri ovqatlanish β€” miqdor emas, sifat. Folik kislota, temir, kalsiy β€” chaqaloq sog'lig'ini poydevor qiluvchi ozuqalar."*

Haqiqiy vaka (identifikatsiyasiz)

*"28 yoshli homilador bemorda 20-haftada temir tanqisligi anemiyasi aniqlangan. Ovqatlanish o'zgartirildi + temir qo'shimchasi. 28-haftada gΠ΅ΠΌΠΎΠ³Π»ΠΎΠ±ΠΈΠ½ normal darajaga keldi, chaqaloq sog'lom tug'ildi."*

Bepul konsultatsiyaga yozing

Homiladorlikda ovqatlanish bo'yicha savollaringiz bo'lsa β€” murojaat qiling. Individual tavsiya beramiz.

Narx va qabul vaqtini bilib oling

Telegram, WhatsApp orqali yozing yoki qo'ng'iroq qiling. Barcha murojaatlar maxfiy.

Seshanba, Payshanba, Shanba: 09:00–18:00

Ko'p so'raladigan savollar

Homiladorlikda qancha vazn olish normal?
BMI normal (18.5–25) bo'lsa 11–16 kg. BMI past bo'lsa ko'proq, yuqori bo'lsa kamroq. Ginekolog individual me'yor aytadi.
Baliq homiladorlikda xavflimi?
Aksincha, foydali β€” omega-3 manbasi. Akula va katta tun baliqlarini cheklang. Haftasiga 2–3 marta past simobli baliq (losos, seld, tilapya) tavsiya qilinadi.
Ko'ngil aynishi chaqaloqqa zarar beradimi?
Engil-o'rtacha ko'ngil aynishi zararsiz. Lekin qattiq qusish (hyperemesis gravidarum) davolashni talab qiladi.
Homiladorlikda qahva ichish mumkinmi?
Oz miqdorda β€” ha. Kuniga 200 mg kafein chegarasi tavsiya qilinadi (bir kichik chashka qahva). Energetik ichimliklardan saqlaning.
Folik kislotani qachon boshlash kerak?
Ideal: homiladorlikdan 3 oy oldin. Lekin homiladorlik aniqlanishi bilan darhol boshlash ham muhim β€” birinchi trimestda neyral trubka shakllanadi.
Homiladorlikda veganlarga qanday ovqat kerak?
Temir, B12, kalsiy, D vitamini, DHA alohida e'tibor talab qiladi. Veganlarga maxsus prenatal vitamin va baliq yog'i o'rniga suv o'ti DHA tavsiya qilinadi.
Ko'p qovoq iste'mol qilish mumkinmi?
Ha. Qovoq beta-karotin (A vitamini) va temir manbasi. Homiladorlikda foydali. Ortiqcha pishirilmagan holda ham xavfsiz.
Temir va kalsiy birga ichish mumkinmi?
Yo'q β€” bir-birining so'rilishiga to'sqinlik qiladi. Kalsiy va temir qo'shimchalarini 2 soat farq bilan ichish tavsiya qilinadi.
Homiladorlikda spirt ichsa nima bo'ladi?
Xavfsiz miqdor yo'q. Alkogol fetal alkogol sindromini keltirib chiqarishi mumkin β€” miya, yurak va jismoniy rivojlanishga ta'sir qiladi.
Qaysi baliqlar eng xavfsiz?
Losos, seld, tilapya, skat β€” past simobli va DHA ga boy. Haftasiga 2–3 marta tavsiya qilinadi.

Ushbu maqola faqat ma'lumot maqsadida. Shaxsiy tibbiy maslahat uchun shifokorga murojaat qiling.

Blogga qaytish